Người ta thường nhớ đến những cây cầu, những tòa nhà hay những tuyến đường hiện đại, nhưng ít ai nhớ tên người kỹ sư đã dành cả tuổi trẻ để dựng nên chúng. Có những người cha không giỏi nói lời yêu thương, không biết thể hiện cảm xúc, nhưng lại âm thầm dành cả cuộc đời để xây những công trình cho đất nước và xây một tương lai vững chắc cho con cái. Cha tôi là một người như thế.
Nếu ai hỏi tuổi thơ tôi có gì đáng nhớ nhất, tôi sẽ không kể về những chuyến du lịch xa hoa hay những bữa tiệc đắt tiền.
Điều đầu tiên hiện lên trong ký ức tôi là hình ảnh người đàn ông mặc chiếc áo sơ mi đã sờn vai, đội mũ bảo hộ bạc màu và cầm theo cuộn bản vẽ mỗi sáng sớm.
Ông là kỹ sư xây dựng.
Suốt hơn ba mươi năm, cuộc đời cha gắn với những công trường nhiều hơn những ngày nghỉ.
Ông từng tham gia xây những cây cầu bắc qua sông lớn, những tuyến đường nối liền vùng cao, những khu đô thị mới và những tòa nhà mà mỗi lần đi ngang, tôi đều thầm nghĩ:
“Trong đó có mồ hôi của cha mình.”
Cha đẹp theo cách rất riêng.
Không phải vẻ ngoài hào nhoáng.
Mà là sự điềm tĩnh của một người luôn biết mình phải làm gì.
Đôi mắt cha lúc nào cũng nhìn rất xa.
Xa hơn cả những bản vẽ.
Xa hơn cả công trình đang thi công.
Ông nhìn về tương lai.
Tương lai của gia đình.
Tương lai của những đứa con.
Và cả tương lai của những vùng đất sẽ thay đổi khi cây cầu hoàn thành.
Có người từng nói vui:
“Cha cậu chỉ mê một thứ duy nhất… kiếm tiền.”
Tôi từng nghĩ điều đó đúng.
Cha làm việc gần như không biết mệt.
Ban ngày ở công trường.
Tối về đọc hồ sơ, kiểm tra bản vẽ.
Cuối tuần lại đi khảo sát.
Điện thoại của cha gần như không bao giờ tắt.
Một trận mưa lớn giữa đêm.
Một sự cố ở công trường.
Một khối bê tông cần đổ trước bình minh.
Cha lập tức lên xe.
Có những tháng tôi chỉ gặp cha vào lúc ông trở về khi cả nhà đã ngủ.
Nhưng lớn lên, tôi mới hiểu.
Cha không yêu tiền.
Cha yêu cảm giác có thể dùng đồng tiền chân chính để bảo vệ gia đình.
Ông chưa từng mua cho mình một chiếc đồng hồ đắt tiền.
Chiếc xe chạy hơn mười năm vẫn chưa đổi.
Quần áo luôn giản dị.
Mái tóc tự cắt.
Có hôm bữa sáng chỉ là gói mì ăn vội trước khi ra công trường.
Người ngoài nghĩ cha tiết kiệm quá mức.
Tôi biết cha đang dành dụm cho một điều lớn hơn.
Cha thường nói với chị em tôi:
“Tài sản lớn nhất cha mẹ để lại không phải nhà cửa, mà là tri thức.”
Ngày ấy, tôi không hiểu.
Trong khi bạn bè được xe đẹp, điện thoại mới, chúng tôi phải tự đi làm thêm từ khi còn là sinh viên.
Tôi từng trách cha.
Vì sao gia đình không khó khăn mà cha vẫn bắt con phải tự kiếm tiền?
Cha chỉ cười:
“Một ngày nào đó con sẽ cảm ơn quãng thời gian này.”
Quả thật…
Chính những ngày vừa học vừa làm đã dạy tôi biết quý trọng từng đồng tiền và biết tự đứng trên đôi chân mình.
Tôi còn nhớ ngày sang Nhật du học.
Cha không khóc.
Ông chỉ xách giúp tôi chiếc vali nặng nhất.
Đến sân bay, cha nói rất ít.
Chỉ có một câu:
“Nếu mệt thì nghỉ một chút. Nhưng đừng bỏ cuộc.”
Sau này, khi đã sống một mình nơi đất khách, tôi mới hiểu câu nói ấy không chỉ dành cho chuyện học.
Đó là cách cha dạy tôi bước qua cuộc đời.
Những năm tháng xa nhà, người tôi gọi nhiều nhất không phải mẹ.
Mà là cha.
Ngày trước tôi từng nghĩ cha khô khan.
Sau này tôi mới biết, ông chỉ không giỏi thể hiện cảm xúc.
Có những hôm gọi video, phía sau cha vẫn là ánh đèn công trường.
Tiếng máy khoan.
Tiếng xe cẩu.
Tiếng công nhân gọi nhau.
Cha cười:
“Hôm nay cây cầu hợp long rồi.”
Niềm vui của ông giản dị như thế.
Không phải vì tiền thưởng.
Mà vì thêm một công trình nữa sẽ giúp hàng triệu người đi lại thuận tiện hơn.
Làm kỹ sư xây dựng là nghề ít khi được nhắc đến bằng những lời hoa mỹ.
Người ta chỉ thấy cây cầu khi hoàn thành.
Ít ai thấy những đêm kỹ sư thức trắng vì tính toán.
Người ta chỉ thấy tòa nhà sáng đèn.
Ít ai biết bao lần họ leo lên hàng chục tầng giáo giữa nắng gắt để kiểm tra từng chi tiết.
Người ta chỉ đi trên những con đường phẳng.
Ít ai nghĩ dưới lớp nhựa ấy là biết bao năm tháng của những con người gửi tuổi trẻ nơi công trường.
Cha tôi là một trong số họ.
Ngày cha nghỉ hưu.
Không có lễ vinh danh lớn.
Không có truyền thông.
Không có pháo hoa.
Ông chỉ lặng lẽ cất chiếc mũ bảo hộ vào góc tủ.
Bàn tay vẫn còn những vết chai.
Lưng đã hơi còng.
Mái tóc đã bạc.
Nhưng ánh mắt vẫn sáng như ngày đầu bước vào nghề.
Hôm ấy tôi hỏi:
“Cha có tiếc điều gì không?”
Cha nhìn xa về phía cây cầu mới khánh thành rồi mỉm cười:
“Không. Vì những công trình còn đứng đó. Và các con đã trưởng thành.”
Bây giờ, mỗi lần đi qua một cây cầu hay nhìn thấy một tòa nhà mới mọc lên giữa thành phố, tôi luôn nghĩ phía sau đó là hàng nghìn người kỹ sư giống cha.
Họ không xuất hiện trên truyền hình.
Tên họ không được khắc lên công trình.
Nhưng chính họ là những người biến bản vẽ thành hiện thực, biến vùng đất hoang thành những đô thị sầm uất, biến khoảng cách thành những con đường kết nối.
Họ không chỉ xây cầu, xây đường hay dựng những tòa nhà.
Họ đang âm thầm xây nền móng cho sự phát triển của đất nước.
Và hơn hết, họ còn xây nên nghị lực, nhân cách và tương lai của những đứa con bằng chính cuộc đời lao động của mình.
Cha tôi là một kỹ sư.
Điều vĩ đại nhất cha để lại không phải những ngôi nhà hay tài sản vật chất, mà là bài học về lao động chân chính, về tri thức và lòng kiên định.
Có lẽ, đó mới là công trình bền vững nhất mà một người kỹ sư có thể xây dựng trong suốt cuộc đời mình.