Có những người cha đưa con đến trường mỗi sáng. Có những người cha có mặt trong mọi buổi họp phụ huynh, mọi bữa cơm tối.
Bố tôi thì khác.
Tuổi thơ của tôi lớn lên cùng tiếng điện thoại từ công trường, những chuyến đi xa kéo dài hàng tháng và những lần bố về nhà với đôi giày phủ đầy bụi xi măng. Ông là kỹ sư xây dựng, sau này trở thành kỹ sư trưởng rồi chỉ huy công trường. Người đàn ông cả đời đi xây những cây cầu, những tuyến đường và những tòa nhà cho người khác, để rồi rất nhiều ngày không kịp nhìn con gái lớn lên từng chút một.
Ngày bé, tôi từng nghĩ bố yêu công trường hơn yêu gia đình.
Lớn lên rồi mới hiểu, chính vì yêu gia đình nên bố mới chọn sống giữa nắng gió công trường.
Người kỹ sư không chỉ đọc bản vẽ, mà còn đọc trách nhiệm
Tôi vẫn nhớ căn phòng làm việc nhỏ ở nhà. Trên bàn lúc nào cũng là những tập hồ sơ dày cộp, bản vẽ kỹ thuật trải kín mặt bàn, chiếc thước thép, máy tính và những cuốn sổ đã sờn gáy.
Có hôm đồng hồ đã chỉ gần nửa đêm, bố vẫn ngồi lặng lẽ rà từng thông số.
Tôi hỏi:
– Chỉ lệch vài milimet thôi mà bố?
Bố mỉm cười:
– Với xây dựng, vài milimet hôm nay có thể thành vài mét sai lệch ngày mai.
Lúc ấy tôi chưa hiểu.
Sau này đi làm, tôi mới nhận ra bố không chỉ đang nói về công trình.
Ông đang dạy tôi cách sống.
Làm việc gì cũng phải làm đúng ngay từ đầu. Một sai sót nhỏ nếu bỏ qua vì chủ quan sẽ phải trả giá rất lớn.
Sau mỗi cây cầu là hàng nghìn đêm không ngủ
Người ta thường trầm trồ trước những cây cầu hiện đại, những tòa cao ốc chọc trời hay những tuyến cao tốc nối liền các vùng đất.
Ít ai biết rằng, phía sau mỗi công trình là hàng nghìn con người đang làm việc ngày đêm.
Và ở đó luôn có một người kỹ sư trưởng hoặc một chỉ huy công trường gần như là người đến sớm nhất và về muộn nhất.
Bố tôi từng nói:
“Công trường chưa an toàn thì người chỉ huy chưa thể nghỉ.”
Có những mùa mưa, nước dâng bất ngờ giữa đêm, bố lập tức rời nhà.
Có những ngày nắng gần 40 độ, ông vẫn đội mũ bảo hộ đi kiểm tra từng hạng mục.
Có những cái Tết, cả gia đình quây quần bên mâm cơm, còn bố ăn vội hộp cơm nguội trong container điều hành vì dự án phải chạy tiến độ.
Đối với ông, tiến độ rất quan trọng.
Nhưng chất lượng còn quan trọng hơn.
Và trên tất cả là sự an toàn của hàng trăm công nhân đang làm việc dưới quyền mình.
Người chỉ huy giỏi không phải người quát lớn nhất
Tôi từng đến công trường của bố.
Điều khiến tôi bất ngờ là mọi người đều gọi ông bằng cái tên rất thân thuộc.
Không ai sợ ông.
Họ kính trọng ông.
Mỗi khi có sự cố kỹ thuật, công nhân đều tìm bố đầu tiên.
Mỗi khi xuất hiện bài toán khó, các kỹ sư trẻ cũng tìm bố.
Ông không bao giờ lớn tiếng.
Ông chỉ lặng lẽ cầm bản vẽ, bước đến hiện trường, kiểm tra từng chi tiết rồi bình tĩnh đưa ra phương án xử lý.
Sau này tôi mới hiểu, một người chỉ huy công trường giỏi không phải người biết ra lệnh.
Mà là người khiến cả tập thể tin rằng: “Có anh ở đây thì mọi chuyện sẽ ổn.”
Những bước chân âm thầm làm nên diện mạo đất nước
Người ta nhớ tên kiến trúc sư thiết kế những công trình nổi tiếng.
Nhưng rất hiếm ai biết tên người kỹ sư đã biến những đường nét trên giấy thành hiện thực.
Họ là những người bước hàng chục kilomet mỗi ngày trên công trường.
Là những người leo lên giàn giáo từ khi mặt trời chưa mọc.
Là những người đứng giữa gió lạnh, mưa lớn hay cái nắng bỏng rát để kiểm tra từng mối hàn, từng khối bê tông, từng thanh cốt thép.
Đôi giày của họ mòn đi theo từng mét đường.
Đôi bàn tay sạm nắng theo từng cây cầu.
Mái tóc bạc dần theo từng công trình hoàn thành.
Họ không tạo ra ánh hào quang cho riêng mình.
Họ tạo nên những con đường để hàng triệu người đi qua.
Điều bố xây lớn nhất không phải là những tòa nhà
Nhiều năm sau, khi đã trưởng thành, tôi nhận ra điều giá trị nhất bố để lại cho tôi không phải là những công trình đồ sộ.
Mà là cách làm người.
Ông dạy tôi sự chính xác.
Dạy tôi tính kiên nhẫn.
Dạy tôi tinh thần trách nhiệm.
Dạy tôi rằng chất lượng luôn quan trọng hơn tốc độ.
Và dạy tôi rằng, giá trị của một con người không nằm ở việc họ đứng dưới ánh đèn sân khấu, mà ở những điều tốt đẹp họ âm thầm tạo ra cho cuộc sống.
Có lần tôi hỏi:
– Bố có tiếc vì cả đời vất vả không?
Ông nhìn cây cầu đang hoàn thiện rồi cười rất nhẹ:
– Mai này hàng triệu người đi qua đây bình yên là bố thấy đủ.
Tôi bỗng hiểu rằng, người kỹ sư xây dựng không chỉ dựng nên bê tông, cốt thép hay những nhịp cầu.
Họ đang dựng nên niềm tin.
Dựng nên sự kết nối.
Dựng nên tương lai.
Và trong mắt tôi, những kỹ sư trưởng, những chỉ huy công trường chính là những “người kiến tạo thầm lặng” của đất nước.
Có thể tên của họ sẽ không được khắc trên mỗi cây cầu hay tòa nhà.
Nhưng dấu chân của họ sẽ còn ở lại trên từng mét đường, từng khối bê tông và trong sự phát triển của một Việt Nam đang từng ngày vươn cao.
Bố tôi là một người như thế.
Và tôi luôn tự hào khi được nói rằng:
Bố tôi làm nghề xây dựng. Một nghề không chỉ xây công trình, mà còn xây nên tương lai của đất nước.