Trung Quốc ra mắt “nhà máy token xanh” đầu tiên, mở hướng phát triển AI bằng năng lượng tái tạo

Dự án tại Thường Châu đặt mục tiêu tạo 60.000 tỷ token mỗi năm, đánh dấu bước tiến mới trong hạ tầng AI xanh

Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh chiến lược phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) theo hướng bền vững khi thành phố Thường Châu (Changzhou), tỉnh Giang Tô chính thức công bố dự án được xem là “nhà máy token xanh” đầu tiên ở cấp thành phố. Công trình sử dụng hoàn toàn nguồn điện tái tạo để vận hành trung tâm dữ liệu AI, hướng tới sản lượng khoảng 60.000 tỷ token mỗi năm, đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải carbon mà Bắc Kinh đang theo đuổi.

Mô hình trung tâm dữ liệu AI vận hành bằng điện sạch

Thông tin được công bố tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo Thế giới (WAIC) 2026 tổ chức ở Thượng Hải.

Theo kế hoạch, toàn bộ trung tâm dữ liệu sẽ sử dụng điện từ các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời. Khác với mô hình truyền thống, điện sạch sẽ được truyền trực tiếp từ các nhà máy phát điện đến trung tâm dữ liệu thông qua cơ chế kết nối mới, không phải đi qua lưới điện công cộng.

Giải pháp này giúp giảm thất thoát điện năng, nâng cao độ ổn định của nguồn cung và đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện rất lớn của các hệ thống AI hiện đại.

Dù thời điểm hoàn thành chưa được công bố, dự án được đánh giá là bước đi quan trọng trong chiến lược kết hợp phát triển trí tuệ nhân tạo với chuyển đổi năng lượng xanh của Trung Quốc.

Hiệu suất tạo token được cải thiện đáng kể

Theo đơn vị phát triển, với cùng lượng tài nguyên tính toán, kiến trúc mới có thể nâng hiệu suất tạo token thêm khoảng 62,5% so với các trung tâm dữ liệu hiện nay.

Việc tối ưu hóa số lượng token tạo ra không chỉ giúp khai thác hiệu quả hơn hạ tầng AI mà còn góp phần giảm chi phí vận hành và cải thiện khả năng sinh lợi của hệ thống.

Dự án được triển khai thông qua sự hợp tác giữa bảy đơn vị, trong đó có Alibaba Cloud – nền tảng điện toán đám mây của Alibaba – cùng Wangsu Science and Technology, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hạ tầng số.

Token trở thành thước đo mới của nền kinh tế AI

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, token là đơn vị dữ liệu cơ bản mà các mô hình AI sử dụng để xử lý và tạo nội dung. Mỗi câu lệnh hoặc đoạn văn bản đều được chuyển thành token trước khi hệ thống xử lý.

Khi lượng người dùng AI ngày càng tăng, số token được tạo ra mỗi ngày cũng tăng theo cấp số nhân, kéo theo nhu cầu mở rộng hạ tầng điện toán và trung tâm dữ liệu.

Khái niệm “nhà máy token” (Token Factory) được CEO Nvidia Jensen Huang phổ biến từ năm 2025 nhằm mô tả thế hệ trung tâm dữ liệu AI mới, nơi mục tiêu không chỉ là cung cấp sức mạnh tính toán mà còn tối đa hóa lượng token được tạo ra với mức tiêu thụ năng lượng thấp nhất.

Trung Quốc tăng tốc xây dựng hạ tầng AI xanh

Việc Thường Châu triển khai nhà máy token xanh phản ánh xu hướng đầu tư mới đang được nhiều địa phương tại Trung Quốc thúc đẩy.

Theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố hồi tháng 3, lượng token AI được xử lý mỗi ngày tại nước này đã tăng hơn 1.000 lần chỉ trong hơn hai năm.

Đầu năm 2024, các hệ thống AI của Trung Quốc mới xử lý khoảng 100 tỷ token mỗi ngày. Đến cuối năm 2025, con số này đã đạt khoảng 100.000 tỷ token/ngày, tạo áp lực rất lớn lên hạ tầng tính toán và nhu cầu tiêu thụ điện năng.

Hàng loạt địa phương đầu tư các “nhà máy token”

Không chỉ Thường Châu, nhiều thành phố khác cũng đang triển khai các trung tâm dữ liệu AI sử dụng nguồn điện sạch.

Tháng trước, Bắc Kinh đưa vào hoạt động Bắc Kinh Yihao, được xem là nhà máy token đầu tiên của thủ đô. Cơ sở này hiện đạt công suất hơn 1.400 tỷ token mỗi ngày và đặt mục tiêu nâng lên 10.000 tỷ token/ngày trong tương lai.

Trong khi đó, thành phố Ôn Châu (tỉnh Chiết Giang) cũng vừa khai trương Trung tâm vận hành token Đông Nam, khai thác nguồn điện từ hạt nhân, điện gió và thủy điện để phục vụ các hệ thống AI.

Cuộc cạnh tranh AI chuyển sang bài toán hiệu quả năng lượng

Theo các chuyên gia, ngành AI đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới.

Nếu trước đây năng lực của doanh nghiệp thường được đánh giá thông qua số lượng GPU hoặc sức mạnh tính toán (FLOPS), thì hiện nay hiệu quả tạo token trên mỗi đơn vị năng lượng đang trở thành chỉ số quan trọng hơn.

Xu hướng này phản ánh yêu cầu ngày càng cao đối với các trung tâm dữ liệu AI: không chỉ sở hữu năng lực xử lý mạnh mà còn phải tiết kiệm điện, tối ưu chi phí và vận hành bền vững.

Đối với Trung Quốc, phát triển các “nhà máy token xanh” còn mang ý nghĩa chiến lược khi quốc gia này đồng thời theo đuổi hai mục tiêu là mở rộng hạ tầng AI và giảm phát thải carbon. Việc kết hợp trung tâm dữ liệu với nguồn năng lượng tái tạo được xem là giải pháp giúp cân bằng giữa tăng trưởng công nghệ và phát triển bền vững.

Sự tham gia của những doanh nghiệp công nghệ lớn như Alibaba Cloud cũng cho thấy mô hình “nhà máy token” nhiều khả năng sẽ trở thành nền tảng hạ tầng mới cho nền kinh tế AI. Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn và AI Agent tiếp tục gia tăng, cuộc đua xây dựng các trung tâm dữ liệu xanh với hiệu suất tạo token cao được dự báo sẽ ngày càng sôi động, không chỉ tại Trung Quốc mà trên phạm vi toàn cầu.