Quyết định chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn và tái phát động không kích Iran của Tổng thống Donald Trump đang đặt đảng Cộng hòa trước bài toán khó. Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần, nhiều nghị sĩ lo ngại xung đột kéo dài sẽ tác động tiêu cực đến kinh tế và làm suy giảm cơ hội giữ thế đa số tại Quốc hội.
Quyết định của ông Trump làm dấy lên nhiều lo ngại
Khi xung đột với Iran bùng phát vào cuối tháng 2, phần lớn lãnh đạo đảng Cộng hòa đều ủng hộ mục tiêu của Tổng thống Donald Trump nhằm vô hiệu hóa chương trình hạt nhân của Tehran.
Tuy nhiên, sự đồng thuận này dần suy giảm khi chiến sự kéo dài hơn dự kiến. Cam kết nhanh chóng chấm dứt xung đột trong vòng 4-6 tuần không trở thành hiện thực, trong khi các tác động kinh tế ngày càng rõ nét, đặc biệt là giá xăng và chi phí sinh hoạt gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân Mỹ.
Không ít nghị sĩ Cộng hòa đã công khai bày tỏ quan ngại, cho rằng nếu chiến sự tiếp tục kéo dài, đảng có thể phải trả giá trong cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra vào tháng 11 tới.
Nối lại không kích khiến nội bộ đảng thêm áp lực
Tháng trước, việc Tổng thống Trump ký bản ghi nhớ hướng tới một thỏa thuận hòa bình với Iran từng giúp giảm bớt áp lực trong nội bộ đảng Cộng hòa.
Tuy nhiên, ngày 8/7, khi ông tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn và nối lại các cuộc không kích nhằm vào Iran, những lo ngại lập tức quay trở lại.
Theo nhiều nghị sĩ, nguy cơ giá nhiên liệu tiếp tục tăng cao trong mùa du lịch hè có thể ảnh hưởng đến tâm lý cử tri, khiến đảng Cộng hòa gặp bất lợi trong cuộc đua giành quyền kiểm soát Hạ viện.
Một nghị sĩ Cộng hòa giấu tên chia sẻ với Politico rằng Tổng thống Trump dường như không quá quan tâm đến tác động chính trị đối với các nghị sĩ khi liên tục thay đổi giữa các giai đoạn đàm phán và leo thang xung đột.
Bầu cử giữa kỳ tạo sức ép lớn
Chỉ còn chưa đầy bốn tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ, nhiều chiến lược gia của đảng Cộng hòa cho rằng việc chiến sự kéo dài có thể làm lu mờ các thông điệp về kinh tế – vốn được xem là lợi thế của đảng.
Matthew Bartlett, chiến lược gia đảng Cộng hòa và cựu quan chức Bộ Ngoại giao trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, nhận định nước Mỹ đang đứng trước hai lựa chọn đều nhiều rủi ro: hoặc tiếp tục leo thang quân sự, hoặc kéo dài các cuộc đàm phán trong bế tắc.
Theo ông, trong bối cảnh hiện nay, cả thông điệp về kinh tế lẫn chính sách đối ngoại của đảng đều trở nên thiếu rõ ràng, khiến việc thuyết phục cử tri ngày càng khó khăn hơn.
Xuất hiện những khác biệt trong nội bộ đảng Cộng hòa
Dù Tổng thống Trump vẫn giữ ảnh hưởng lớn trong đảng Cộng hòa, những khác biệt quan điểm về chính sách đối với Iran đang dần bộc lộ.
Tháng trước, cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ đã thông qua nghị quyết nhằm siết quyền phát động chiến tranh của Tổng thống đối với Iran, bất chấp việc đảng Cộng hòa đang kiểm soát cả hai viện Quốc hội.
Đáng chú ý, ngay cả một số nghị sĩ từng phản đối việc hạn chế quyền lực quân sự của Tổng thống cũng cho rằng nếu Mỹ tiếp tục mở rộng chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, Nhà Trắng cần trình Quốc hội xem xét và phê chuẩn theo đúng quy trình.
Diễn biến mới cho thấy chính sách đối với Iran đang trở thành phép thử đối với sự đoàn kết của đảng Cộng hòa, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần và những tác động từ xung đột quốc tế có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình kinh tế cũng như cục diện chính trị tại Mỹ.